جامعه شناسي خودماني

نمي دانم كتاب "جامعه شناسي خودماني" را خوانده ايد يا نه. اگر نخوانده ايد حتما توصيه مي كنم كه بخوانيدش و اگر خوانده ايد توصيه مي كنم كه جلد دومش را كه يكي دو سال پيش منتشر شد هم بخوانيد. پس گرفتن اين كتاب از يكي از دوستانم بهانه اي شد تا در موردش بنويسم. البته قرار بر اين بود كه در خواجه نوري دات كام فقط در مورد تبليغات بنويسم، اما اين كتاب هم به طور غير مستقيم به تبليغات ربط دارد. در واقع به همه كاري ربط دارد و مخصوصا زندگي.
كتاب در مورد عادات بد و اخلاق اجتماعي است كه به صورت بسيار ساده اي نوشته شده. اگر وقتش را داريد حتما بخوانيدش. يكي دو تكه از كتاب را نقل مي كنم:
* در مورد رياكاري و فرصت طلبي:روبرتو چولي، سرپرست گروه بازيگران تاتر آلمان در مورد بازيگري در ايران مي گويد:چند سال پيش كه به ايران آمده بودم و به اصفهان رفته بودم در يكي از روزهاي تعطيل و عزاداري دسته اي را ديدم.مطمئنا در آن روز در بازار اصفهان من تنها فرد خارجي بودم.در آن دسته شيون و گريه زاري زيادي مي شد و انسانها زيادي رنج مي بردند. اما از آنجا كه من شيعه نيستم و موقعيت مشكلي داشتم و تنها كسي بودم كه در اين دسته گريه نمي كرد. من بازيگر بسيار خوبي هستم ولي آنجا خجالت مي كشيدم كه گريه كنم. كنار من چند مرد ايستاده بودند كه زار زار گريه مي كردند ، يكي از آنها كه به من نزديكتر بود هنگام عزاداري و وسط گريه زاري رو به من كرد و گفت: مي خواهي فرش بخري؟ و در عين حال به سختي گريه مي كرد. اين بزرگترين بازيگري بود كه من ديدم.
*در مورد قانون گريزي و ميل به تجاوز در ما:(...مسافران يك ماشين مسافر كش از دست رانندگي راننده عصباني شده اند و يكي ابراز ناراحتي مي كند بقيه كه خودشان هم ناراحت هستند شروع به تعريف كردن از رانندگي طرف مي كنند و كسي كه حرفش را زده از گفته اش پشيمان مي شود...)
"حالا فرض كنيد همين راننده خوش دست به فرمان و يا به قول خودشان فرمون،زد و گوشه ماشينش به يك اتومبيل ديگر گير كرد، بدون برو و برگرد تمامي مسافرها مي شودند طرف آقا و به آن طرف كار فحش مي دهند.يعني به طرفداري از راننده اي كه فعلا پشت را يك كاره اي است، حتي اگر به صورت قطعي و روشن مقصر همين راننده خودمان باشد. آن وقت بعد از اينكه جنجال خوابيد، همين راننده و مسافر فداكار و از خود گذشته موقع پياده شدن مسافر به احتمال زياد سر پنج تومان كم و زياد با يكديگر شورع مي كنند به چانه زدن و درگير شدن."
"وقتي همين جماعت عادت به تملق كرده كارش بالاتر مي رود و رييس مي شود، چه توقعي داريد؟ يكباره معجزه كند و از نظر فكري زير و رو شود؟"

فهرست جلد اول كتاب جامعه شناسي خودماني:
با تاريخ بيگانه ايم
حقيقت گريزي و پنهان كاري ما
ظاهر سازي ما
قهرمان پروري و استبدادزدگي ما
خود محوري و برتري جويي ما
بي برنامگي ما
رياكاري و فرصت طلبي ما
احساساتي بودن و شعارزدگي ما
ايرانيان و توهم دايمي توطئه
مسوليت ناپذيري ما
قانون گريزي و ميل به تجاوز ما
توقع و نارضايي ما
حسادت و حسد ورزي ما
صداقت ما
همه چيزداني ما
نمونه هايي ديگر از خلاقيت ما
***
جامعه شناسي خودماني/حسن نراقي/تهران:اختران،1380/168صفحه